{"id":12266,"date":"2026-06-22T16:17:34","date_gmt":"2026-06-22T16:17:34","guid":{"rendered":"https:\/\/traumanet.nl\/?post_type=infotheek&p=12266"},"modified":"2026-06-22T16:22:38","modified_gmt":"2026-06-22T16:22:38","slug":"innerlijke-delen-en-het-structurele-dissociatiemodel","status":"publish","type":"infotheek","link":"https:\/\/traumanet.nl\/en\/infotheek\/innerlijke-delen-en-het-structurele-dissociatiemodel\/","title":{"rendered":"Innerlijke delen en het structurele dissociatiemodel"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wat is het structurele-dissociatiemodel?<\/h2>

Wanneer je langdurig bent blootgesteld aan stress, onveiligheid of overweldigende ervaringen, kan het voelen alsof je jezelf niet als \u00e9\u00e9n geheel ervaart. Je kunt gescheiden functioneren van jouw emoties, gedachten en lichaam. Ook kan het voelen alsof er van binnen weinig samenhang is. Je ervaart dan veel tegenstrijdige impulsen of gedachten. Bij jezelf blijven, is vaak lastig of je weet niet goed wat (je)zelf is.<\/span><\/p>

Je herkent misschien dat een deel van jou vaak heel goed kan functioneren in het dagelijkse leven, terwijl een ander deel plotseling overspoeld kan raken door emoties, herinneringen of lichamelijke reacties. Dit kun je ervaren als verwarring of innerlijke tegenstrijdigheid. <\/span>Waarom reageer ik zo, terwijl ik het eigenlijk niet eens zo bedoel? Of: waarom voel ik dit, terwijl er geen enkele aanleiding voor lijkt te zijn?<\/span><\/i><\/p>

Het structurele-dissociatie model* zoals beschreven door trauma-expert Janina Fisher, kan je helpen om jezelf en jouw ervaringen beter te begrijpen. Er is niets \u2018mis\u2019 met jou. Onder onveilige omstandigheden past het menselijk brein<\/a> zich aan. Wanneer ervaringen te groot, te bedreigend of te langdurig zijn om in \u00e9\u00e9n geheel te verwerken, kunnen verschillende delen in jou zich als het ware apart van elkaar ontwikkelen. Elk van die delen heeft een eigen manier om te overleven en gaat zijn of haar eigen weg.<\/span><\/p>

Het deel dat normaal doorleeft<\/h2>

Het deel van jou dat \u2018gewoon\u2019 doorgaat, wordt in het structurele dissociatiemodel het <\/span>Apparently Normal Part<\/span><\/i> (ANP) genoemd. Janina Fisher noemt dit ook wel het ‘deel van het zelf dat normaal doorleeft’. Dit is het deel dat probeert het leven zo goed en ‘normaal’ mogelijk te laten verlopen en goed is in het doorgaan met doorgaan. Het staat op, gaat naar werk of school, zorgt voor anderen, regelt praktische zaken en probeert overzicht te houden. Soms doet het dat door gevoelens op afstand te houden of te vermijden. Hoe sterk en hoe lang dit gebeurt, verschilt per persoon.<\/span><\/p>

Ook al heb je het idee dat je op sommige momenten nauwelijks functioneert –\u00a0 bijvoorbeeld omdat je overspoeld wordt door emoties of lichamelijke reacties –\u00a0 het normaal doorlevende deel gaat vaak t\u00f3ch door. Dit is het volwassen deel in jou dat overeenkomt met jouw kalenderleeftijd en dat meestal beschikt over de vaardigheden die daarbij horen: nadenken, plannen, verantwoordelijkheid dragen, relativeren.<\/span><\/p>

Tegelijkertijd kan dit deel soms ook vreemd of onecht aanvoelen. Alsof je een rol speelt. Alsof je doet wat er van je verwacht wordt, maar het van binnen niet echt zo voelt. Je kunt dan de ervaring hebben dat je normaal doorlevende zelf \u00e9\u00e9n grote show is. Dat betekent echter niet dat dit deel nep is. Het is een deel dat heeft geleerd om te functioneren, vaak onder moeilijke omstandigheden.<\/span><\/p>

Juist wanneer overweldigende emoties of sterke lichamelijke reacties naar voren komen, wordt het contrast tussen het volwassen functionerende deel en de andere delen in jou groter. Dan kan het lijken alsof er iets in jou strijdt of elkaar afwisselt. Dit is vaak het moment waarop duidelijk wordt dat er meer speelt dan alleen \u2018gewoon doorgaan\u2019. Naast het normaal doorlevende deel, is er ook een getraumatiseerd deel dat uit verschillende overlevingsdelen kan bestaan die soms actief worden.<\/span><\/p>

Het getraumatiseerde deel en de overlevingsdelen<\/h2>

Het structurele dissociatiemodel legt uit dat deze overlevingsdelen (ook wel <\/span>emotional parts <\/span><\/i>genoemd<\/span>) in jou zijn ontstaan in tijden van overweldiging of onveiligheid. Het was hun taak om jou te beschermen tegen gevaar. Deze overlevingsdelen dragen vaak intense emoties, herinneringen en lichamelijke reacties met zich mee, die verbonden zijn met wat je in het verleden hebt meegemaakt.\u00a0<\/span><\/p>

Bij triggers<\/a> reageren deze overlevingsdelen alsof het gevaar van vroeger nog aanwezig is. Ze \u2018kapen\u2019 dan jouw normaal doorlevende zelf en brengen je terug naar de overweldigende en onveilige momenten uit het verleden. Deze delen zitten nog vast \u2018in het toen en daar\u2019. Ze hebben de kalenderleeftijd die je destijds had en beleven steeds opnieuw gevoelens van angst, schaamte, woede of verdriet.\u00a0<\/span><\/p>

Als je getriggerd wordt, kan dit betekenen dat je moeite hebt met het reguleren van emoties en gedrag, dat je het lastig vindt om in het huidige moment te blijven, of dat je worstelt met innerlijke strijd. Als een overlevingsdeel actief is, worden jouw lichamelijke reacties grotendeels door het brein gestuurd: je kunt vechten, vluchten, bevriezen, je onderwerpen of je behoeftig opstellen<\/a>.\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"structurele\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0<\/p>

Ook kun je last hebben van plotselinge stemmingswisselingen, innerlijke conflicten of sterke lichamelijke reacties ervaren, het gevoel hebben \u2018weg\u2019 te zijn of worstelen met zelfkritiek en schaamte. Soms voelt dit zo overweldigend dat het bijna onmogelijk lijkt er grip op te krijgen. Voor sommige mensen betekent dit dat zij destructief gedrag of verslavingen ontwikkelen<\/a>, in een poging om hiermee om te gaan.\u00a0<\/span><\/p>

Zelfcompassie en herstel<\/h2>

Als jij jezelf of een naaste in de bovenstaande omschrijvingen herkent, kan alleen al deze herkenning helpend zijn. Het besef dat de overlevingsdelen ontstaan zijn om jou te beschermen en grotendeels functioneren buiten jouw bewuste brein om, vermindert vaak schaamte, zelfverwijt en zelftwijfel. Hierdoor kun je meer compassie en begrip ontwikkelen, voor jezelf of voor een ander.\u00a0<\/span><\/p>

Het is belangrijk om te weten dat de aanwezigheid van overlevingsdelen absoluut geen zwakte is. Het gaat om een aanpassing die je ooit heeft geholpen om moeilijke omstandigheden te doorstaan. Het is een teken van overlevingskracht. Nieuwsgierigheid en mildheid helpen veel meer dan veroordeling. <\/span>
<\/span>
<\/span>Als je last hebt van overlevingsdelen is het tenslotte goed om te weten dat herstel mogelijk is. Door middel van verschillende vormen van trauma therapy<\/a> kun je onderzoeken waarom en hoe de verschillende overlevingsdelen zijn ontstaan en welke functie ze ooit op zich genomen hebben. Door de traumatische gebeurtenissen of de chronische onveiligheid die hier aan ten grondslag ligt te doorwerken en te integreren, kunnen de overlevingsdelen worden ontslaan van de taak die ze ooit op zich genomen hebben en ontstaat er ruimte voor herstel, verbinding en meer innerlijke samenhang.\u00a0<\/span><\/p>

Meer lezen over het structurele-dissociatiemodel?<\/h2>

Wil je meer begrijpen over hoe jouw overlevingsreacties zijn ontstaan of hoe je met je overlevingsdelen kunt omgaan? Onderstaande boeken kunnen je verder helpen.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t

\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Boekentip<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Transforming the Living Legacy of Trauma - Janina Fisher<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
A workbook for traumatized people and therapists<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Transforming\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Boekentip<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Innerlijke zelfvervreemding overwinnen na trauma - Janina Fisher<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Het onderscheiden en verenigen van persoonlijkheidsdelen<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"innerlijke-zelfvervreemding-overwinnen-na-trauma\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Related articles<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t