{"id":6038,"date":"2025-09-28T20:08:12","date_gmt":"2025-09-28T20:08:12","guid":{"rendered":"https:\/\/traumanet.nl\/?post_type=infotheek&p=6038"},"modified":"2026-04-22T20:04:08","modified_gmt":"2026-04-22T20:04:08","slug":"survival-mechanisms-and-trauma","status":"publish","type":"infotheek","link":"https:\/\/traumanet.nl\/en\/infotheek\/overlevingsreacties-bij-trauma\/","title":{"rendered":"Survival responses in trauma"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wat zijn overlevingsreacties?<\/h2>

Een overlevingsreactie is een automatische en instinctieve reactie op ervaren dreiging of gevaar. Overlevingsreacties worden soms ook wel stressreacties of traumaresponsen genoemd. Nog voor je erover na kan denken, hebben je lichaam en brein al gereageerd en draait je stresssysteem<\/a> op volle toeren. Er komt dan heel veel energie vrij, waardoor je bijvoorbeeld veel sterker of sneller bent dan normaal gesproken.\u00a0<\/p>

Afhankelijk van onder andere de situatie, je mogelijkheden (kun je bijvoorbeeld \u00fcberhaupt wegkomen, of niet?) en eerdere ervaringen \u2018kiest\u2019 jouw systeem een overlevingsreactie. Dat kan de ene keer vluchten zijn, en de andere keer bevriezen.\u00a0<\/p><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"overlevingsreacties\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Bekijk de infosheet over overlevingsreacties<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t


Overlevingsreacties kies je niet, je systeem kiest voor jou<\/h2>

Het is niet te voorspellen hoe jouw systeem<\/a> op een bedreigende situatie reageert. Wel kan het zo zijn dat je van nature meer naar een bepaalde reactie neigt. Sommige mensen gaan confrontaties bijvoorbeeld standaard uit de weg, terwijl anderen juist direct van zich laten horen. Daarnaast is bevriezen een veelvoorkomende reactie op een bedreigende situatie waaruit je niet k\u00fant ontsnappen.\u00a0<\/p>

Het kan ook zijn dat jouw systeem een soort voorkeursreactie heeft ontwikkeld, op basis van eerdere ervaringen die je hebt opgedaan \u00e9n die dus geholpen hebben om te overleven. Ben je bijvoorbeeld meerdere keren in een situatie bevroren, dan kan bevriezing een reactie zijn waar jouw systeem snel naar overschakelt. Ook wanneer de dreiging in werkelijkheid niet heel groot is.\u00a0<\/p>

Het is belangrijk om te weten dat je niet zelf bewust een overlevingsreactie kiest, je systeem kiest voor jou. Met maar \u00e9\u00e9n doel: overleven. Neem het jezelf dus niet kwalijk als je iets niet of juist wel hebt gedaan in een bedreigende situatie. Je hoeft jezelf niets te verwijten, en je nergens voor te schamen. Het was en is niet jouw schuld.\u00a0<\/p>

Verschillende overlevingsreacties<\/h2>

De meest bekende overlevingsreacties zijn vluchten, vechten en bevriezen. Ook bij dieren kun je deze overlevingsreacties terugzien wanneer ze zich bedreigt voelen.\u00a0<\/p>

Naast vluchten, vechten en bevriezen zijn er daarnaast nog een aantal andere overlevingsreacties die in gang gezet kunnen worden. Veel voorkomende reacties zijn:<\/p>