Trauma, kinderwens en zwangerschap

Trauma en een kinderwens

Voor mensen die trauma hebben meegemaakt, kan het nadenken over een kinderwens heel ingewikkeld en soms pijnlijk zijn. Dat geldt zowel voor vrouwen als voor mannen.

Misschien herken je dat je uit je omgeving vragen krijgt als: “En, wil jij kinderen?” Of je ziet broers, zussen of vrienden kinderen krijgen, terwijl jij of jullie daar (nog) niet aan toe zijn. Of dat je wel heel graag wilt, maar niet durft. Het kan zijn dat je dichtklapt, ontwijkend antwoordt of snel van onderwerp verandert. Van binnen kun je je verward, verdrietig of boos voelen. Of juist helemaal niets voelen. Alles wat je ervaart is oké. Zowel de druk van buitenaf als de innerlijke strijd kunnen zwaar zijn. Het mag er allemaal zijn.

Het kan zijn dat je bang bent dat je je eigen kinderen hetzelfde onrecht aandoet dat jou is aangedaan. Misschien vraag je je af of je in staat zult zijn om patronen te doorbreken. Of je vraagt je af of je wel een goede ouder zou kunnen zijn en of je er dan überhaupt aan moet beginnen.

Trauma en zwangerschap

Ook de zwangerschap zelf kan vragen oproepen. Misschien vraag je je af of je eerst met je trauma aan de slag moet gaan voor je zwanger wordt. Of je voelt angst voor de veranderingen in je lichaam, de onderzoeken en voor wat dat allemaal in je los kan maken.

Weet dat je niet alleen bent. Heel veel mensen worstelen met deze vragen, soms al jarenlang. Het kan helpend zijn om erover te praten met iemand die je vertrouwt. Als dat nog te spannend voelt, kun je ook anoniem in gesprek gaan via verschillende websites of contact zoeken met lotgenoten. Je hoeft dit niet alleen te dragen.

Of je nu de keuze maakt om wel of geen zwangerschap aan te gaan: jouw keuze is jouw keuze en verdient respect.

Zwanger zijn met een trauma-achtergrond

Als je traumatische ervaringen hebt meegemaakt zoals huiselijk geweld, seksueel geweld of een traumatische bevalling, kan een zwangerschap extra spannend en ingewikkeld zijn. Je lichaam verandert, er zijn veel medische controles, en de bevalling kan herinneringen of gevoelens van onveiligheid oproepen. Weet dat dit normaal is. En je hoeft dit niet alleen te dragen. Het kan enorm helpen om erover te praten; met jouw partner, jouw verloskundige, een therapeut, of iemand die je vertrouwt.

Wat kan steun geven tijdens de zwangerschap?

• Een betrokken verloskundige
  

  Een verloskundige is er om jou te begeleiden. In de meeste praktijken en ziekenhuizen is veel kennis aanwezig, maar niet iedereen heeft ervaring met trauma. Daarom kan het heel helpend zijn om, als het lukt, aan te geven wat jij nodig hebt. Er bestaat ook trauma-sensitieve verloskundige zorg.

• Je verhaal delen; jij bepaalt hoeveel en wanneer
  

  Je hoeft niet alles in detail te vertellen en ook niet direct. Soms is het voldoende om te zeggen dat je een nare (seksuele) ervaring hebt gehad. Een verloskundige is er niet om je trauma uit te vragen of te behandelen, maar om te zorgen dat jij de zorg krijgt die bij je past. Het kan zijn dat je in de loop van de zwangerschap meer durft te delen als je een betere band opbouwt met jouw verloskundige, maar dat hoeft niet.

• Spanning tijdens onderzoeken
  

  Het is begrijpelijk als je tijdens onderzoeken of aanrakingen spanning of dissociatie ervaart. Je bent niet de enige. Je kunt bespreken wat jou helpt, zoals dat er duidelijk gezegd wordt wat er gebeurt of wanneer je aangeraakt wordt. Het Centrum Seksueel Geweld maakte een voorbeeldbrief voor zorgveleners dat je kunt gebruiken om je wensen en grenzen duidelijk te maken. Ook als er geen sprake is van seksueel trauma kan de brief dienen ter inspiratie.

• Zelfregulatie
  

  Als het moeilijk voelt om openlijk over jouw ervaringen te spreken, kun je ook zelfregulatie-oefeningen inzetten. Bijvoorbeeld oefeningen om in het hier en nu te blijven. Bekijk de resources eens voor inspiratie.

• Neem rusttijd
  

  Houd er rekening mee dat afspraken veel energie kunnen kosten. Plan bewust tijd in om weer te landen en tot rust te komen – voor jezelf én voor je baby.

• Voorbereiding op de bevalling
  

  Het kan steunend zijn om samen met je zorgverlener een bevallingsplan op te stellen. Wees je er ook van bewust dat een bevalling anders kan verlopen dan gepland. Juist voor iemand met een trauma-achtergrond kan dat lastig zijn. Het helpt als je daar van tevoren met je zorgverlener over praat.