Wat is NeuroAffective Relationel Model (NARM)?
NARM staat voor NeuroAffective Relational Model en is een therapeutische benadering die zich richt op de diepere, vaak onbewuste patronen die ontstaan zijn door ontwikkelings- en hechtingtrauma.
Het is een lichaamsgerichte, relationele en op het heden gerichte benadering om te werken met de wonden die ontstaan als we in onze vroege levensjaren niet voldoende veiligheid, afstemming of steun hebben ervaren.
NARM helpt niet door terug te gaan naar het verleden of trauma’s te herbeleven, maar juist door in het hier en nu te onderzoeken wat je voelt, denkt en doet.
Het uitgangspunt is dat ieder mens een natuurlijke beweging heeft richting verbinding, gezondheid en levendigheid. Trauma kan die beweging verstoren, maar die levensenergie is niet weg, ze kan weer op gang gebracht worden. NARM helpt je om oude overlevingspatronen te herkennen en los te laten, zodat er meer ruimte ontstaat voor verbinding en zelfsturing.
Hoe is NARM ontstaan?
NARM werd ontwikkeld door klinisch psycholoog dr. Laurence Heller. Hij werkte jarenlang met mensen die kampten met de gevolgen van trauma en merkte dat bestaande methoden vaak goed werkten bij shock trauma, zoals een ongeluk of overval, maar veel minder bij trauma’s die voortkwamen langdurige onveiligheid, gebrek aan afstemming of emotionele verwaarlozing.
Dr. Heller ontwikkelde NARM als een manier om juist met die diepere, meer relationele wonden te werken. Daarbij liet hij zich onder andere inspireren door Somatic Experiencing, psychodynamische therapie en hechtingsonderzoek.
Wat NARM onderscheidt, is dat het niet draait om herbeleving of ontlading, maar om het vergroten van bewustzijn en veerkracht in het hier en nu. Heller noemt het een “non-regressieve, niet-cathartische, op bronnen gerichte” benadering. Oftewel: een manier om te helen zonder te herbeleven.
Hoe ziet een NARM-sessie eruit?
Een NARM-sessie richt zich op het herstellen van verbinding: met jezelf, met je lichaam en met anderen. Het is geen therapie waarin je diep het verleden in duikt of trauma’s herbeleeft. In plaats daarvan blijf je met aandacht in het hier en nu, en onderzoek je hoe oude patronen zich vandaag nog laten voelen in je gedachten, gevoelens en lichaam.
Een sessie begint vaak met het verhelderen van je wens of verlangen: wat zou je voor jezelf willen ervaren of veranderen? Op basis daarvan formuleert de therapeut samen met jou een therapeutisch contract, dit is een heldere intentie die richting geeft aan het proces. Bijvoorbeeld: “Ik wil onderzoeken wat er in de weg staat om milder naar mezelf te kunnen zijn.”
Vanuit die intentie start de therapeut de exploratie: samen onderzoek je een recent moment waarin het patroon dat je wilt begrijpen zichtbaar was. Wat gebeurde er? Wat voelde je in je lichaam? Welke neiging kwam op, bijvoorbeeld om je terug te trekken, of juist harder je best te doen? In dit proces wordt niet geoordeeld of geanalyseerd, maar met nieuwsgierigheid gekeken naar de strategieën die ooit hielpen om te overleven.
NARM ziet klachten niet als fouten, maar als oude overlevingsstrategieën die ooit bescherming boden. Tijdens de sessie wordt stap voor stap zichtbaar hoe die strategieën nu nog doorwerken, en hoe je in het heden andere keuzes kunt maken.
Een belangrijk principe binnen NARM is agency: het besef dat je invloed hebt op je eigen binnenwereld. Wanneer je je bewust wordt van hoe je oude patronen zelf in stand houdt, groeit ook de mogelijkheid om je er anders toe te verhouden. Dat markeert de overgang van een kindbewustzijn, waarin je afhankelijk was van je omgeving, naar een volwassen bewustzijn waarin keuzevrijheid ontstaat.
De therapeut volgt tijdens het gesprek niet alleen je woorden, maar ook subtiele veranderingen in je lichaam: ademhaling, spierspanning, blik, toon. Deze zogenoemde psychobiologische verschuivingen laten zien wanneer er meer verbinding of ontspanning ontstaat. Door die momenten bewust te ervaren, leert je lichaam dat veiligheid en nabijheid mogelijk zijn.
Zo verdiept de therapie zich van inzicht naar belichaamde ervaring. NARM werkt tegelijk ‘van boven naar beneden’ (top down) via bewustwording en betekenisgeving, en ‘van beneden naar boven’ (bottom up) via het lichaam en het zenuwstelsel. Daardoor helpt het niet alleen om jezelf beter te begrijpen, maar ook om je anders te gaan voelen en te reageren.
Voor welke klachten is NARM?
NARM kan worden ingezet bij elke vraag of klacht die het gevolg is van ontwikkelings- en hechtingstrauma en passen bij CPTSS.
NARM kan ondersteunen bij:
- Een voortdurend gevoel van leegte, schaamte zelfafwijzing
- Moeite met vertrouwen of nabijheid
- Problemen met grenzen
- Een gevoel van afgesneden zijn
- Steeds terugkerende relatiepatronen
- Chronische stress of spanning
- Lichamelijke klachten zonder duidelijke medische oorzaak
- Moeite met autonomie of zelfzorg
De kracht van NARM is dat het niet probeert symptomen weg te nemen, maar helpt om te begrijpen waarom ze er zijn: als oude manieren om te overleven in een omgeving die ooit niet veilig was. Door die patronen met mildheid en nieuwsgierigheid te onderzoeken, ontstaat ruimte om opnieuw te voelen, te verbinden en vrijer te leven.
Waar kan ik een NARM therapeut vinden?
NARM wordt in Nederland en België aangeboden door therapeuten die zijn opgeleid via het NARM-Training Institute of geaccrediteerde opleidingspartners.
NARM wordt in Nederland vooralsnog met name in particuliere praktijken aangeboden en voornamelijk door therapeuten die (deels) worden vergoed vanuit de aanvullende verzekering.
Op bodymindopleidingen.nl vind je een overzicht van NARM practitioners.
Waar vind ik meer informatie over NARM?
Meer achtergrondinformatie vind je op de website van NARM Training Institute.
Leestip
- Ontwikkelingstrauma helen – Dr. Laurence Heller
Leestip
Ontwikkelingstrauma helen
De invloed van vroeg trauma op zelfregulatie, zelfbeeld en het vermogen tot relaties
Kijktip
What is NARM?
Introductie van Laurence Heller
