‘Nog even inpakken schat, en dan zijn we klaar om heerlijk te ontspannen.’
De woorden galmen na in haar hoofd als ze de trap oploopt, richting de slaapkamers van de kinderen. Even inpakken. Het klinkt eenvoudig maar is het niet. De stress giert door haar keel. Ze mag zeker niets vergeten. De kinderen moeten een onvergetelijke vakantie krijgen, dan is het niet handig als de favoriete slaapjurk niet mee is, of de knuffel nog op de keukentafel ligt.
Ze trekt de kast open en de veelheid overweldigt haar. Ze gaat op de rand van het bed zitten en probeert haar ademhaling te kalmeren. Het gaat niet lukken. En trouwens, zelfs als ze alles meeneemt en niets vergeet, dan nog is er een groot risico dat de kinderen geen ontspannen vakantie beleven, omdat ze zelf verkrampt rondloopt. Kon ze die zenuwachtige versie van zichzelf maar thuis laten, zodat er eindelijk rust zou zijn in haarzelf en in haar gezin.
Aan de buitenkant ziet het er zo vrolijk uit. Een gezin is aan het inladen. Koffers worden naar buiten gedragen. De hond wacht op het tuinpad, kwispelend, want er komt avontuur aan. De kinderen rennen heen en weer. Iedereen is klaar om te gaan.
Maar is dat zo? Is iedereen klaar om te gaan? Binnen in ons innerlijk systeem kunnen delen wonen die helemaal niet klaar zijn om te gaan. Die zich thuis willen verstoppen, die nu al bang zijn van de overprikkeling in de auto, van een nieuwe slaapplek die onveilig aanvoelt, van vreemde mensen aan het zwembad, van drukte in de restaurants.
Vakantiestress wordt het weleens genoemd. Maar voor mensen die trauma in zich dragen, is het meer dan zomaar wat stress. De overlevingsdelen die anders al zo hard werken, draaien overuren. Net op het moment dat het niet handig en welkom is. De innerlijke strijd barst los. ‘Ik moet ontspannen, ik mag de vakantie niet verpesten.’ Koste wat het kost probeer je de overlevers in jou het zwijgen op te leggen.
Het helpt niet, ze gaan alleen maar luider roepen. Ze doen dat niet voor niets. Ze weten dat er diep vanbinnen een zeer gevoelig wezen leeft, dat angstig kan zijn, onrustig wordt bij verandering en onvoorspelbaarheid. Ze gillen dus luid, omdat ze hopen dat je de weg vindt naar dat kleinste raakbare deel van jou. Dus eigenlijk, hoe hoger de stress oploopt, hoe meer nood er is aan vertraging en de weg naar binnen gaan, zodat je dat bange deel dat overstuur is kan bereiken.
Help! Dus nog een taak erbij! Nu moet ik ook nog zorgen voor dat bange kind in mij. Ja. Het is echt een klus, soms. En soms lukt dat een beetje en soms ook niet. Dat is oké. Soms volstaat het om tegen jezelf te zeggen: het is normaal dat ik overstuur raak, het is ook allemaal onvoorspelbaar. Het kan voldoende zijn om tegen je partner te zeggen: ‘Het vliegt me allemaal aan, ik heb tijd nodig om de vakantieganger in mij te vinden’. Ondertitelen wat er in jou gebeurt, is al een grote stap.
Die vakantieganger in jou zit ergens in jouw systeem. Soms vang je op een hele reis maar heel even een glimp van haar of hem op. Dat is oké. Bedank je overlevers om er steeds voor jou te zijn, en koester de glimp van wat voor jou ongewoon is. Op vakantie gaan is niet voor niets een reis naar oorden die onbekend en daardoor soms onbemind zijn. De innerlijke reisgids is nergens te koop, maar die schrijf je zelf onderweg. De meest boeiende reisgids is die waar de onbetreden paden in beschreven staan.
Marijke Leys
Psychotherapeut, auteur en directeur van het Voice Dialogue Instituut.
Meer over Marijke
Marijke is al meer dan 25 jaar psychotherapeut en directeur van het Voice Dialogue Instituut dat ze in 2006 oprichtte. Ze is integratief geschoold en erkend EFT therapeut, ze is tevens opgeleid in EMDR en TIST (Janina Fisher). Ze is auteur van de boeken ‘Oog in oog met kwetsbaarheid’ en ‘Kwetsbaarheid als kompas’.