Trauma: meer dan één betekenis
Het woord trauma wordt op verschillende manieren gebruikt. Op de afdeling traumatologie in het ziekenhuis verwijst het bijvoorbeeld naar lichamelijk letsel. In de psychologie en hier op Traumanet gaat het om de psychische en emotionele verwonding.
Omdat er niet één definitie is van wat trauma nu precies is of wat ermee bedoeld wordt, kan de betekenis verschillen:
- Soms wordt met trauma de traumatische gebeurtenis bedoeld: ‘hij heeft trauma meegemaakt’
- Soms verwijst het juist naar de gevolgen: ‘zij heeft last van trauma’
- Sommigen gebruiken de term trauma alleen voor hele ingrijpende en levensbedreigende gebeurtenissen (dit wordt ook wel het A-criterium trauma of Type 1 trauma genoemd)
- Anderen gebruiken het ook voor klein ongemak dat groot kan worden als het gaat opstapelen
En dan wordt er ook nog onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten trauma, zoals shock trauma, oorlogstrauma of complex trauma.
Als het over trauma gaat, kan het dus over veel verschillende dingen gaan. Dat maakt het soms verwarrend. Op Traumanet focussen we vooral op de gevolgen van wat je hebt meegemaakt en hoe dit je heeft verwond.
Hoe ontstaat trauma?
Trauma kent veel verschillende oorzaken. Grofweg kun je zeggen dat het kan ontstaan door:
- Dingen die er wel waren maar er niet hadden moeten zijn, zoals geweld, oorlog of een ongeval.
- Dingen die er hadden moeten zijn maar juist ontbraken, zoals veiligheid, steun en voorspelbaarheid.
Soms gaat het om één of meerdere ingrijpende gebeurtenissen, soms om langdurige stress of een chronisch gemis. In beide gevallen kan er trauma ontstaan, wat niet alleen mentale maar ook lichamelijke sporen kan achterlaten.
Internationaal trauma-expert Gabor Maté omschrijft het mooi:
“Trauma is niet wat er met je gebeurt, het is wat binnenin je gebeurt
als gevolg van wat er met je is gebeurd.”
Trauma is persoonlijk
Wat voor de één traumatisch is, hoeft dat voor de ander niet te zijn. Het gaat namelijk niet alleen om wat er gebeurd is, maar veel meer over hoe jij dat zelf hebt ervaren:
- Hoe bedreigend of overweldigend was het voor jou?
- Welke betekenis gaf je eraan?
- Heb je het kunnen verwerken, of niet?
Zowel de oorzaak van trauma als de gevolgen kunnen dus heel sterk verschillen. Daarom is trauma altijd subjectief en persoonlijk. Iedereen beleeft het anders, en ook de gevolgen en het herstelproces verschillen per persoon. Dat maakt trauma een breed maar vooral ook heel persoonlijk begrip.
Trauma is een normale reactie
Iedereen kan in het leven met trauma te maken krijgen. Wat je leeftijd, afkomst of achtergrond ook is. Als jou iets gebeurt dat te groot of te zwaar is om te dragen, is het heel normaal dat je daar last van krijgt.
Trauma is dus geen teken van zwakte of afwijking. Het is een normale reactie op abnormale omstandigheden.
En misschien wel het allerbelangrijkste: het is niet jouw schuld.
Leestip
Traumasporen - Bessel van der Kolk
Het herstel van lichaam, brein en geest na overweldigende ervaringen.
Meer over dit onderwerp
