De levende erfenis van trauma
Trauma-expert Janina Fisher noemt de gevolgen van trauma ook wel ‘de levende erfenis van trauma.’ In haar gelijknamige boek zegt ze daarover:
“Wat de meeste mensen niet weten, is dat een traumatische gebeurtenis niet voorbij is zodra ze is afgelopen, ook niet als we haar hebben overleefd.“
De kern van trauma is dat je van ervaringen uit het verleden in het heden last blijft hebben. Soms nog jaren en zelfs decennia later. Dat kan in de vorm van nare herinneringen of aanhoudende spanning zijn, maar er zijn nog veel meer symptomen en moeilijkheden die je als gevolg van trauma kunt ervaren.
Veelvoorkomende gevolgen van trauma
Vlak na een ingrijpende gebeurtenis is het normaal om klachten te ervaren, zoals schrikreacties, slaapproblemen of een gevoel van voortdurende spanning. Bij veel mensen nemen deze reacties in de weken of maanden daarna vanzelf af.
Soms blijven klachten echter langer bestaan of worden ze juist erger. Dan kan er sprake zijn van traumagerelateerde klachten, waaronder PTSS. Deze gevolgen kunnen direct voelbaar zijn, maar soms ontstaan ze pas maanden of zelfs jaren later.
Hieronder vind je een overzicht van veelvoorkomende psychische, emotionele, lichamelijke en sociale gevolgen van trauma.
Psychische gevolgen van trauma
- Moeite met concentreren
- Moeite met oriënteren
- Dissociatie
- Hyper-alertheid
- Geheugenproblemen
- Laag zelfbeeld
- Perfectionisme
- DwangklachtenÂ
- Angstklachten (faalangst, bindingsangst, verlatingsangst)
- Verschillende delen in jezelf ervaren
- Veel piekeren
- Doemdenken
- Verslaving
- Eetproblemen
- Psychosegevoeligheid
- Posttraumatische stressstoornis
- Dissociatieve stoornis
- Nachtmerries en herbelevingenÂ
Emotionele gevolgen van trauma
- Overweldigende emoties
- Geen of weinig emotiesÂ
- Somberheid en depressie
- Gevoelens van wanhoop en hopeloosheid
- Angst en paniek
- Schaamte- en schuldgevoelens
- Wantrouwen
- Onverschilligheid
- Boosheid en woede
- Prikkelbaarheid
Lichamelijke gevolgen van trauma
- Verhoogde óf verlaagde hartslagÂ
- Hoofdpijn
- Duizeligheid
- Chronische pijn
- Ademhalingsproblemen
- Maag-, darm- en blaasproblemen
- Seksuele problemen
- Chronische vermoeidheid
- Verminderde afweer (verzwakt immuunsysteem)
- Veel óf weinig lichaamssensaties ervaren
Sociale gevolgen van trauma
- Eenzaamheid
- Wantrouwen naar anderen
- Verlatings- en/of bindingsangst
- Moeite met steun vragen
- Moeite met steun toelaten
- Vermijden van sociale situaties
Een probleem als oplossing
Om met de gevolgen van trauma om te gaan, ontwikkel je vaak (onbewust) copingmechanismen. Dat kunnen bijvoorbeeld zijn:
- Gebruik van drugs of alcohol
- Jezelf pijn doen
- Te veel of te weinig eten
- Heel hard werken
Hoewel deze copingmechanismen negatieve gevolgen kunnen hebben voor je gezondheid en soms ook een probleem worden waar je hulp bij nodig hebt, is het belangrijk om te erkennen dat zo’n copingmechanisme je ook heeft geholpen.
Even niet zoveel voelen of denken kan bijvoorbeeld heel fijn zijn als je steeds wordt overweldigd door nare gevoelens of gedachten.
Herken je zo’n copingsmechanisme?
Vraag jezelf dan af:
- Hoe en waarmee heeft bepaald gedrag je (ook) geholpen?
- Waarmee helpt het je misschien nog steeds?
- Voor welk onderliggend probleem is het een oplossing (geweest)?
De antwoorden op deze vragen kunnen je inzicht geven in het werkelijke probleem waar je een oplossing voor zoekt. Dit kan bijvoorbeeld gaan over te veel of juist te weinig voelen. Steeds aan nare herinneringen moeten denken, of continu alert en gespannen zijn.
Omgaan met de gevolgen van trauma
Een vorm van traumatherapie kan helpend (en nodig) zijn om gevolgen van trauma te verminderen en/of op te lossen. Afhankelijk van waar je vooral last van hebt, zijn bepaalde behandelvormen meer of minder geschikt. In de infotheek vind je uitleg over verschillende behandelvormen.Â
Er zijn daarnaast ook dingen die je voor jezelf kunt doen om wat meer grip te krijgen op je klachten. Bij de hulpbronnen vind je verschillende oefeningen en handvatten die bijdragen aan meer veerkracht en regulatie.Â
Leestip
Een werkboek voor getraumatiseerde mensen en therapeuten
Meer over dit onderwerpÂ
