Zo kan een thuisvakantie bijdragen aan je herstel én plezier geven
‘Wat zou deze zomer voor jou betekenisvol maken?’
Het is niet de eerste vraag die bij je opkomt wanneer je aan vakantie denkt. Dan denken we al snel aan reizen, nieuwe plekken, zonnige terrassen of lange dagen waarop even niets hoeft. Aan weggaan vooral. Alsof vakantie pas echt vakantie is wanneer je je vertrouwde omgeving achterlaat.
Niet iedereen gaat deze zomer op vakantie. Je blijft mogelijk bewust thuis, op reis gaan is financieel niet haalbaar of je traumaklachten vragen momenteel al genoeg van je. De drukte, de reis of een onbekende omgeving kunnen bovendien eerder belastend dan ontspannend voelen.
Dan kan de zomer ongemerkt iets worden waar je tegenop ziet. Zeker wanneer het lijkt alsof iedereen om je heen vertrekt, geniet en bijzondere dingen beleeft.
Toch hoeft thuisblijven niet te betekenen dat de zomer aan je voorbijgaat. Ook thuis kan er ruimte zijn voor plezier, ontspanning en nieuwe ervaringen. Niet omdat je van thuis een perfecte vakantiebestemming moet maken, maar omdat je kunt onderzoeken wat jij belangrijk vindt en hoe je daar deze zomer op jouw manier ruimte aan kunt geven.
Met deze oefening stel je een persoonlijke ACT retreat aan huis samen.
Wat is ACT?
ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy. Binnen ACT gaat het niet om het wegwerken of vermijden van moeilijke gedachten en gevoelens. Je leert er anders mee om te gaan, zodat je ook als deze ervaringen aanwezig zijn, kunt blijven bewegen in de richting van wat voor jou belangrijk is.
Je waarden spelen daarin een belangrijke rol.
Waarden kun je zien als een kompas. Ze vertellen je niet precies waar je moet uitkomen, maar geven wel richting. Ze zeggen iets over hoe je in het leven wilt staan en wat je belangrijk vindt in de manier waarop je leeft.
Verbinding, creativiteit of rust kunnen belangrijk voor je zijn. Of je verlangt naar meer vrijheid, speelsheid, nieuwsgierigheid of aandacht voor de natuur. Het ene is niet beter dan het andere. Het gaat erom wat op dit moment betekenis heeft voor jou.
Een waarde is iets anders dan een doel. Een doel kun je bereiken en daarna afvinken. Je kunt bijvoorbeeld als doel hebben om deze zomer een boek uit te lezen. De waarde daaronder kan ontspanning zijn, maar ook nieuwsgierigheid of persoonlijke groei.
Waarden zijn minder een eindpunt en meer een richting waarin je kunt bewegen. Zelfs een kleine handeling kan daar al bij passen.
Boekentip
Innerlijk werk(boek) – Denise Matthijssen
Met praktische oefeningen, verdiepende vragen en creatieve opdrachten om zelf mee aan de slag te gaan. Gebaseerd op inzichten uit ACT en IFS.
Een zomer die bij jou past
De zomer kan een mooie gelegenheid zijn om daar bewust bij stil te staan.
Je verlangt bijvoorbeeld naar meer contact met anderen. Het kan ook zijn dat je juist behoefte hebt aan rust, speelsheid, creativiteit of tijd in de natuur. Of je weet nog niet goed wat je nodig hebt en wilt daar rustig nieuwsgierig naar worden.
Jouw zomer hoeft daarbij niet te voldoen aan het beeld van anderen. Plezier kan zitten in muziek luisteren met het raam open. Avontuur kan betekenen dat je een onbekende plek in je buurt verkent. Rust kan ontstaan op een ochtend waarop je zonder haast ontbijt.
De vraag is dan niet: ‘Hoe maak ik mijn thuisvakantie bijzonder genoeg?’
Een andere vraag kan zijn: ‘Waar zou ik deze zomer iets meer ruimte aan willen geven?’
De volgende stappen helpen je om daar op jouw eigen manier vorm aan te geven.
Zo stel je jouw ACT retreat aan huis samen
Stap 1: onderzoek wat je belangrijk vindt
Neem rustig de tijd om naar verschillende gebieden in je leven te kijken, zoals:
- vriendschappen en relaties;
- gezondheid en zelfzorg;
- werk, studie of persoonlijke ontwikkeling;
- creativiteit;
- ontspanning en plezier;
- natuur;
- zingeving of spiritualiteit.
Je hoeft niet overal iets mee te doen. Bekijk vooral welke gebieden op dit moment iets bij je oproepen en vraag jezelf af:
Wat vind ik hierin belangrijk?
Bij relaties kan dat bijvoorbeeld eerlijkheid, verbinding of aandacht zijn. Bij gezondheid kan het gaan om vriendelijkheid voor jezelf, beweging of voldoende rust. Bij creativiteit kan nieuwsgierigheid of zelfexpressie belangrijk voor je zijn.
Probeer niet te bedenken wat je belangrijk zou móéten vinden. Kijk wat werkelijk bij jou past.
Stap 2: kies drie waarden voor deze zomer
Kies vervolgens drie waarden waaraan je deze zomer graag iets meer ruimte wilt geven.
Dat kunnen bijvoorbeeld zijn:
- verbinding;
- rust;
- plezier;
- nieuwsgierigheid;
- creativiteit;
- avontuur;
- vrijheid;
- zorgzaamheid;
- natuur;
- persoonlijke groei.
Er zijn geen goede of verkeerde keuzes. Je hoeft niet meteen precies te weten welke woorden het beste passen. Waarden mogen onderweg duidelijker worden. Soms ontdek je pas door iets te doen wat werkelijk bij je past.
Stap 3: bedenk kleine activiteiten bij iedere waarde
Bedenk bij elke waarde een aantal kleine acties of activiteiten.
Kies dingen die haalbaar voelen en weinig hoeven te kosten. Ze kunnen thuis plaatsvinden, maar je kunt ook denken aan iets in je buurt.
Heb je bijvoorbeeld gekozen voor verbinding? Dan kun je denken aan:
- iemand een bericht sturen;
- samen koffie of thee drinken;
- iemand uitnodigen om te wandelen;
- een maaltijd delen.
Bij creativiteit kun je denken aan:
- tekenen zonder dat het mooi hoeft te worden;
- foto’s maken tijdens een wandeling;
- een zomerse afspeellijst samenstellen;
- iets bakken of koken dat je nog niet kent.
Bij rust kun je denken aan:
- rustig ontbijten zonder telefoon;
- buiten zitten met een boek of tijdschrift;
- luisteren naar muziek;
- bewust een moment niets hoeven doen.
Bij avontuur kun je denken aan:
- een onbekende straat of buurt verkennen;
- ergens naartoe fietsen waar je nog nooit bent geweest;
- een nieuw recept proberen;
- naar de bibliotheek gaan en een boek kiezen dat je blik verruimt of je nieuwsgierigheid prikkelt.
Stap 4: maak een persoonlijke retreatkaart
Schrijf alle activiteiten op een mooi vel papier, losse kaartjes of een zelfgemaakte bingokaart. Je kunt ze per waarde ordenen of juist allemaal door elkaar zetten.
Het hoeft geen perfecte kaart te worden. Zie het als een verzameling mogelijkheden waaruit je kunt kiezen, niet als een plan dat je zorgvuldig moet uitvoeren.
Op een dag waarop je daar ruimte voor voelt, kun je naar je kaart kijken en jezelf afvragen:
‘Wat past vandaag bij mij?’
Eén activiteit trekt meteen je aandacht. Of je twijfelt. Het kan ook zijn dat geen van de activiteiten op dat moment bij je past en je ervoor kiest om die dag niets te doen.
Ook dat mag.
Het kan verleidelijk zijn om alle activiteiten van tevoren in je agenda te zetten. Dan wordt je retreatkaart al snel een zomerplanning die je moet zien vol te houden. Wat bedoeld was als iets plezierigs, kan zo ongemerkt een nieuwe verplichting worden.
Door per dag te kiezen, blijft er ruimte voor je stemming, je energie en wat je lichaam aangeeft. Wat gisteren fijn klonk, hoeft vandaag niet meer te passen.
Er hoeft niets af
Je ACT retreat aan huis is geen challenge. Je hoeft geen rijtje af te werken en je hoeft aan het einde van de zomer niet te kunnen zeggen dat je alles hebt gedaan.
Een activiteit blijkt soms toch niet zo fijn als je dacht. Of je ontdekt onderweg iets nieuws dat beter bij je past. Dat betekent niet dat de oefening mislukt.
Het onderzoeken zelf is al waardevol. Wat geeft je energie? Wat brengt plezier? Wat voelt veilig, prettig of betekenisvol? En wat blijkt vooral iets te zijn waarvan je dacht dat je het leuk zou moeten vinden?
Ook rust kan een bewuste keuze zijn. Ook niets doen kan passen bij wat je op dat moment nodig hebt.
Jouw zomer, op jouw manier
Een betekenisvolle zomer hoeft niet groots te zijn en hoeft er niet bijzonder uit te zien voor de buitenwereld.
Soms begint zo’n zomer eenvoudigweg met drie waarden, een vel papier en de vraag:
‘Waar zou ik vandaag op mijn manier een klein beetje ruimte aan willen geven?’