Jarenlang was ze aan het werk met haar trauma’s. Jarenlang stimuleerde ik haar en probeerde ik haar te steunen en te dragen waar ik kon. Ik las en luisterde. Probeerde stabiel te zijn, geduldig en beschikbaar.

Jarenlang was ik ervan overtuigd dat als het botste, schuurde of als de stemming tussen ons opeens omsloeg, dat háár traumasporen waren.

Jarenlang durfde ik haar last zelf niet zwaar te vinden. Alsof mijn worstelingen kleiner waren, er niet mochten zijn, omdat haar strijd zoveel groter leek. Jarenlang zocht zij hulp en deed ik het alleen, terwijl er in mij van alles gebeurde.

Naaste zijn van iemand met traumaklachten, wat betekent dat eigenlijk?

Wat betekent het als je samen in een relatie zit en er nooit één verleden meespeelt in het heden, maar altijd twee?

Er gingen bijna acht jaar voorbij zonder dat ik daar bewust over nadacht. Jaren waarin ik mezelf wegcijferde, mijn eigen gevoelens en behoeften niet serieus nam of zocht op plekken waar ik die eigenlijk niet wilde vinden. Tot het moment dat mijn gevoelens en behoeften zich niet langer lieten onderdrukken en ik ze wel moest aankijken.

Toen realiseerde ik me pas dat ik op moeilijke momenten in onze relatie altijd door één bril had gekeken: die van haar verleden. Ik had over het hoofd gezien dat haar triggers óók mijn geschiedenis raakten. Dat ik überhaupt zoiets als een eigen geschiedenis had. Dat haar terugtrekken mijn angst activeerde om niet belangrijk te zijn. En dat haar angst voor conflict mij soms boos en gefrustreerd maakte.

Mijn zenuwstelsel bleek ook een verhaal te hebben

Met eigen patronen, eigen beschermingsmechanismen en eigen triggers.

Wat volgde was een moeilijke periode. Het begin van een confronterende zoektocht naar mezelf en naar hoe ik steunend kan zijn zonder mezelf kwijt te raken. Een zoektocht naar hoe ik ruimte mag maken voor mijn eigen gevoelens, zonder haar pijn te ontkennen. Naar hoe ik kan reflecteren op mijn aandeel in onze dynamiek, juist wanneer het zo verleidelijk is om alles te verklaren vanuit haar verleden.

Een gezamenlijke zoektocht bovendien. Het besef dat er twee verledens meespelen in het heden veranderde onze relatie fundamenteel. Het maakte ons gelijkwaardiger. Niet omdat ons verleden hetzelfde is of onze wonden even groot zijn, maar omdat onze binnenwerelden vanaf dat moment evenredig meetellen. 

Samen zijn betekent sindsdien ook iets anders dan vroeger. Het betekent dat ik niet langer het gevoel heb dat ik haar moet redden of dragen om dichtbij te kunnen blijven. Dat niet iedere lastige situatie automatisch wordt toegeschreven aan haar verleden en zij niet langer degene is met ‘het probleem’. Ze hoeft ook niet eerst ‘klaar’ of ‘geheeld’ te zijn voordat we samen een weg kunnen vinden in de uitdagingen die op ons pad komen.

Samenzijn betekent nu samen aanwezig zijn

Met alles wat er in ons leeft.

Het betekent dat ik bereid ben om ook naar mezelf te kijken. Naar wat ík meebreng, hoe ík reageer en wat ík nodig heb. En om daar vervolgens uiting aan te geven.

Dat vind ik soms nog steeds ingewikkeld. Het is lastig om mijn plek in te nemen wanneer ik zie dat zij het zichtbaar zwaar heeft. Moeilijk om te zeggen: ‘Dit doet ook iets met mij’, zonder bang te zijn dat ik haar tekortdoe, afwijs of trigger. Het vraagt veel om niet alleen steun te geven, maar ook mezelf te laten zien. Soms zelfs om steun te vragen.

Maar het is het meer dan waard.

Want op het moment dat ik mijn eigen geschiedenis en behoeften niet langer wegduw, maar meeneem in het gesprek, verandert er altijd iets tussen ons. Het gesprek wordt gelijkwaardiger en krijgt meer diepgang. We mogen allebei kwetsbaar zijn. Allebei fouten maken. Allebei leren.

En misschien is dat wel liefde: jezelf niet kleiner hoeven maken om de ander ruimte te geven, maar allebei volledig aanwezig durven zijn.