Direct ná de zomervakantie liep ze mijn klas weer binnen. Verbaasd volgens haar moeder dat ze ‘gewoon weer terug mocht komen’, schoof ze haar stoel aan haar tafel en begon ik even met haar te kletsen over de afgelopen zomervakantie. Ze vertelde over één van haar favoriete bezigheden, namelijk zwemmen. Het liefst in zwemparadijzen met ingewikkelde waterglijbanen. En dat terwijl zij haar zwemdiploma nog steeds niet had.
Na het kletsen ging de groep aan het werk. Zonder ‘moeten’ en zonder verwachting. Ik zat naast Lisa en besprak kort de spellingles, zei haar de zin voor te lezen en het woord op te schrijven. Na twee opdrachten was de spanning al aardig opgelopen en tekende ze met haar potlood een figuurtje onderaan de bladzijde. Schetsen eigenlijk. Heel secuur, een meisje met een vestje over haar shirt. Het ging echter niet helemaal zoals ze het had bedoeld en ze pakte haar gum. Maar het schetsen was iets te dik gegaan, waardoor gummen niet afdoende was. Ze begon te schreeuwen, te krassen met het potlood over de tekening, om vervolgens de hele bladzijde kapot te scheuren en alles op de grond te gooien. Ook een stapeltje wit papier op haar tafel begon ze te verscheuren. Andere kinderen keken op, maar zagen blijkbaar dat ik rustig bleef en gingen verder met hun eigen werk.
Ik zat nog steeds naast haar, pakte ook wat papier en ging meedoen met het scheuren, zonder iets te zeggen. Ze keek wat ik deed en stopte, waarop ik zei: “Ik kan me nog herinneren dat de sterkste man ter wereld vroeger een heel telefoonboek doormidden kon scheuren. Dat bleek echter geen kracht te zijn, maar vooral techniek.”
De aandacht lag allang niet meer op de spellingles, maar veel meer op haar copingstrategie. Het was opvallend hoe snel ze weer terugkwam in het hier en nu, contact maakte en haar boosheid naast zich neer kon leggen.
Bart Heeling
Leraar, gedragsspecialist en trainer traumasensitief onderwijs
Meer over Bart
Bart heeft twintig jaar fulltime als leraar gewerkt in regulier basis-, praktijk- en speciaal cluster 4 onderwijs. Als leraar was hij veel meer bezig met het welbevinden en betrokkenheid van zijn leerlingen dan met cijfers en prestaties. Veel leerlingen hebben te kampen (gehad) met nare ervaringen of zijn getraumatiseerd, maar hebben daar geen woorden voor en kunnen dat dus enkel middels gedrag laten zien.
Onwenselijk gedrag is slechts een uiting van ongereguleerde emotie, is Barts motto en met behulp van humor, geduld en compassie heeft hij zijn leerlingen begeleid in hun ontwikkeling naar meer verbinding met anderen, zelfbeschikking en motivatie. Emotieregulatie is een krachtige tool om kinderen veerkrachtiger te maken.
Bart Heeling is gedragsspecialist, schrijver en trainer traumasensitief onderwijs. Van zijn hand zijn de boeken Gewoon Speciaal en Dubbel Speciaal, vol met waargebeurde praktijksituaties.
Bart is getrouwd met Elles en samen hebben ze drie volwassen kinderen.
