Wat is jeugdtrauma?

De term jeugdtrauma wordt gebruikt voor trauma dat ontstaat in de jeugd; vóór het achttiende levensjaar. Het is het gevolg van ingrijpende ervaringen in een periode waarin je nog afhankelijk bent van anderen en je brein, zenuwstelsel en zelfbeeld nog volop in ontwikkeling zijn. Mede daarom heeft jeugdtrauma vaak een enorme impact.

Grofweg ontstaat jeugdtrauma door:

• Een teveel van wat er níet had moeten zijn, zoals mishandeling, misbruik of structurele onveiligheid

• Een tekort aan wat er wél had moeten zijn, zoals veiligheid, bescherming en voldoende aandacht

Er kan in je jeugd ook sprake zijn geweest van zowel een teveel als een tekort.

Jeugdtrauma kan ontstaan door één ingrijpende gebeurtenis, maar veel vaker ontstaat het door langdurig opgroeien in een onveilige of stressvolle omgeving. Wat er gebeurde of juist ontbrak, hoe oud je was, hoe vaak het voorkwam en of er iemand was die je steunde, beïnvloedt hoe groot de impact is. Daardoor kan jeugdtrauma en de ernst ervan bij iedereen anders uit.

Gelukkig leidt niet iedere pijnlijke of lastige ervaring tot jeugdtrauma. Steun, erkenning en een veilige volwassene kunnen veel verschil maken in hoe een kind gebeurtenissen verwerkt. Wanneer een kind structureel te maken krijgt met te veel onveiligheid of te weinig bescherming, kunnen er blijvende sporen ontstaan. Dat is waar we het over hebben bij jeugdtrauma.

Pas later zichtbaar

Veel mensen beseffen pas later dat wat zij in hun jeugd hebben meegemaakt traumatisch was. Een kind weet vaak niet beter, past zich aan zijn omgeving aan, probeert loyaal te blijven of geeft zichzelf de schuld van wat er gebeurt of juist ontbreekt. Jeugdtrauma wordt dan vaak pas in het volwassen leven zichtbaar. En kan tot uiting komen door bijvoorbeeld: problemen met emotieregulatie en zelfzorg, een diepgeworteld negatief zelfbeeld of moeite hebben met het aangaan en opbouwen van betekenisvolle relaties en vriendschappen. 

Herstellen van jeugdtrauma is mogelijk. Het verschilt per persoon hoe herstel én hoe de weg naar herstel eruit ziet. Professionele hulp kan belangrijk zijn, maar ook steun, betekenisvol werk, beweging en contact met (huis)dieren kunnen helpen om klachten te verminderen en het verleden een plek te geven zonder dat het je leven bepaalt.