Ze zet haar fiets tegen het hek en zoekt in haar tas naar de sleutel. Haar schouders voelen zwaar. De dag was niet eens bijzonder druk, maar alles lijkt vandaag harder binnen te komen. Stemmen op straat, een brommer die langsrijdt, het licht dat fel weerkaatst op de ramen van de huizen.
Ze wil alleen maar naar binnen.
Dan ziet ze iets bewegen tussen de stenen naast haar voordeur. Een klein paars bloemetje, gegroeid op een plek waar nauwelijks aarde lijkt te liggen. Ze blijft even staan. Maar een paar seconden. Toch gebeurt er iets. Haar blik wordt zachter. Haar adem zakt een klein beetje. Heel even hoeft ze nergens naartoe.
Daarna doet ze de deur open en gaat haar dag gewoon verder.
Er veranderde niets aan haar zorgen, haar vermoeidheid of de dingen die nog op haar wachtten. En toch was er even iets anders aanwezig. Een onverwacht ogenblik van schoonheid. Een korte onderbreking.
Een glinstering.
Ook de zomer kan ruimte bieden voor zulke kleine momenten. Dat kwam naar voren in de ervaringen van de panelleden van Traumanet. Hoewel de zomer voor veel mensen ook moeilijke kanten heeft, vertelden panelleden dat minder verplichtingen, tijd in de natuur, rust en contact met vertrouwde mensen steunend kunnen zijn.
De helende kant van de zomer hoeft daarom niet in een verre reis of een paar weken volledige ontspanning te zitten. Soms zijn het juist kleine momenten die iets voor je kunnen betekenen.
Wanneer gevaar sneller opvalt dan schoonheid
Als je traumaklachten hebt, kan je zenuwstelsel gewend zijn geraakt om voortdurend de omgeving te onderzoeken. Is het hier veilig? Kan ik deze persoon vertrouwen? Wat gaat er straks gebeuren? Heb ik iets over het hoofd gezien?
Vaak gebeurt dat zonder dat je er bewust voor kiest. Je lichaam kan geluiden, gezichtsuitdrukkingen of veranderingen in de sfeer sneller waarnemen dan je gedachten ze kunnen verklaren. Soms voel je de spanning al voordat je begrijpt waar die vandaan komt.
Dat voortdurende opletten heeft een reden. Je systeem probeert je te beschermen. Het heeft ooit geleerd dat het belangrijk was om voorbereid te zijn, snel te reageren of jezelf juist zo klein mogelijk te maken.
Wanneer je zenuwstelsel lange tijd op gevaar is gericht, verdwijnen aangename signalen makkelijker naar de achtergrond. Je ziet wel dat de zon schijnt, maar voelt haar warmte niet echt. Je hoort iemand vriendelijk tegen je praten, maar blijft ondertussen zoeken naar wat er achter die woorden zou kunnen zitten.
Het betekent niet dat fijne dingen er niet zijn. Ze krijgen alleen niet altijd de kans om werkelijk bij je binnen te komen.
Wat zijn glinsteringen?
Deb Dana, therapeut en auteur van het Glinsteringen dagboek, gebruikt het woord glinsteringen voor kleine momenten die je zenuwstelsel iets van veiligheid, rust, plezier of verbinding kunnen laten ervaren.
Een glinstering hoeft geen groot geluksmoment te zijn. Vaak gaat het juist om iets kleins: de koelte van een tegelvloer onder je blote voeten, iemand die vriendelijk naar je glimlacht of het geluid van regen na een warme dag.
Je merkt dat je ademhaling iets rustiger wordt. Of lichamelijk merk je bijna niets, maar weet je wel: dit vind ik fijn.
Ook dat kan een glinstering zijn.
Voor mensen met traumaklachten kan het waardevol zijn om zulke momenten te leren herkennen. Als je zenuwstelsel gewend is om vooral te letten op wat mogelijk onveilig is, kunnen glinsteringen helpen om ook aandacht te krijgen voor wat op dit moment prettig, vertrouwd of veilig voelt.
Dat betekent niet dat spanning, angst of verdriet verdwijnen. Je kunt je gespannen voelen en tegelijkertijd merken dat de zon op je gezicht prettig is. Het één hoeft het ander niet uit te sluiten.
Boekentip
Glinsteringen dagboek – Deb Dana
Het Glinsteringen dagboek nodigt je uit om je glinsteringen vast te leggen en te koesteren. Met opdrachten en vriendelijke suggesties om mee te experimenteren.
De zomer maakt het kleine soms zichtbaarder
Uit de ervaringen van de panelleden van Traumanet blijkt dat de zomer voor sommige mensen meer ruimte geeft om op adem te komen.
Minder werkdruk of afspraken kunnen meer tijd geven om te rusten of te luisteren naar wat je nodig hebt. Veel panelleden noemen ook de natuur en activiteiten die hen goed doen, zoals wandelen, lezen of iets creatiefs doen. Voor anderen zit het juist in contact met mensen bij wie ze zich prettig voelen.
Ook de vrijheid om zelf te bepalen hoe je je zomer doorbrengt, kan fijn zijn. Op reis gaan of thuisblijven, mensen opzoeken of juist tijd alleen doorbrengen: wat prettig voelt, verschilt van persoon tot persoon.
Juist in die gewone momenten kunnen glinsteringen ontstaan. Een lichtvlek tussen de bomen. Een gesprek waarin je merkt dat je je op je gemak voelt.
Je hoeft niet op zoek naar geluk
Wanneer je weet dat glinsteringen prettig kunnen zijn voor je zenuwstelsel, kan er ongemerkt druk ontstaan om ze te vinden.
Heb ik vandaag al iets moois gezien? Waarom voel ik niets bij die zonsondergang? Waarom word ik niet rustig van een wandeling?
Maar glinsteringen laten zich niet afdwingen.
Soms merk je zo’n moment pas achteraf op. Je realiseert je dat je moest lachen tijdens een gesprek of een paar minuten helemaal opging in een liedje.
En soms merk je een hele dag niets op. Zeker wanneer je moe bent, veel spanning ervaart of je afgesloten voelt.
Dat betekent niet dat je iets verkeerd doet. Een glinstering hoeft geen opdracht te worden.
Even blijven bij wat prettig is
We gaan vaak snel voorbij aan kleine prettige momenten. Je hoort een vogel zingen, maar kijkt ondertussen alweer op je telefoon. Je voelt een zachte bries, terwijl je gedachten bij de rest van de dag zijn.
Als je een glinstering opmerkt, kun je proberen er een paar seconden bij te blijven. Kijk nog even naar de kleur van de lucht of luister iets langer naar de muziek die je mooi vindt.
Je hoeft jezelf daarbij niet rustig te maken. Je kunt alleen even opmerken: dit voelt prettig.
Het kan zijn dat er iets verandert in je lichaam. Het gaat er niet om dat je een bepaald gevoel bereikt, maar dat je jezelf wat meer tijd geeft om het moment op te merken.
Een boekje vol glinsteringen
Je kunt deze zomer af en toe een glinstering opschrijven. Daarvoor kun je een klein boekje gebruiken, maar ook de notities op je telefoon.
Aan het einde van de dag kun je bijvoorbeeld even terugdenken:
Was er vandaag een klein moment dat prettig voelde?
Dat kan iets heel gewoons zijn: de eerste slok koud water, een fijn berichtje of het licht dat door de bladeren viel.
Als je wilt, kun je erbij schrijven wat je zag, hoorde, rook of voelde. Of alleen een paar woorden opschrijven.
En als je een dag niets kunt bedenken, hoeft er niets te staan.
Het is geen lijst die je moet volmaken. Het kan simpelweg een plek zijn waar je kleine momenten bewaart die je anders weer zou vergeten.
Misschien is dit de glinstering
Soms denken we dat iets pas betekenis heeft wanneer het groot is. Een mooie reis. Een belangrijke doorbraak. Een dag waarop we ons eindelijk weer helemaal onszelf voelen.
Maar een betekenisvol moment kan ook maar een paar seconden duren.
Een schaduw die over de muur beweegt. Koud fruit op een warme middag. De opluchting wanneer een afspraak wordt afgezegd. Of het moment waarop je merkt dat je naar een grens van jezelf hebt geluisterd.
Misschien loopt de zomer niet zoals je had gehoopt. Misschien is er weinig rust of weinig geluk. Je hoeft daar geen mooi verhaal van te maken.
Maar soms is er, midden in alles wat moeilijk is, ook iets kleins dat even prettig voelt.
Misschien merk je het op.
Een glinstering.
